احیای دریاچه ارومیه در برزخ بی‌برنامگی

گلبرگ تبریز. احمد بایبوردی وضعیت کنونی دریاچه ارومیه را نامطلوب توصیف کرد و گفت: بارش‌های اخیر اگرچه تا حدی مؤثر بودند اما کافی نبودند و نتوانستند به‌طور محسوس باعث افزایش حجم آب و تراز دریاچه شوند. تراز فعلی ۱۲۷۰.۲۲ متر است که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۵ سانتی‌متر کاهش یافته و این کاهش نگران‌کننده است؛ بنابراین نباید به این بارش‌ها دلخوش باشیم.

وی ادامه داد: زمانی که ورودی دریاچه افزایش می‌یابد، بخشی از نمک‌ها شسته شده و مساحت پهنه آبی گسترش می‌یابد؛ اما با افزایش دما در ماه‌های گرم سال و تبخیر شدید، مجدداً سطح دریاچه به‌طور قابل توجهی کاهش می‌یابد.

بایبوردی با انتقاد از عملکرد ستاد احیای دریاچه ارومیه تصریح کرد: اقدامات ستاد احیا رضایت‌بخش نیست، هنوز منتظر اقداماتی عملیاتی و مؤثر هستیم؛ کمیته راهبری باید شکل بگیرد و همکاری میان استان‌های آذربایجان شرقی و غربی افزایش یابد، اما متأسفانه همچنان به‌صورت جزیره‌ای عمل می‌شود؛ اعتراض ما به منطقه‌ای شدن ستاد احیا همچنان پابرجاست و بر این باوریم که وزارت نیرو باید دبیرخانه ستاد احیا را در دست می‌گرفت، چرا که تنها دستگاهی است که می‌تواند به‌صورت مؤثر ورودی‌های آبی دریاچه را افزایش دهد.

وی در ادامه افزود: لایروبی رودخانه‌ها به‌طور کامل انجام نشده و این موضوع مانع از هدایت مطلوب سیلاب‌ها به سمت دریاچه شده است، رودخانه نازلو ورودی قابل قبولی دارد اما زرینه‌رود و سیمینه‌رود، که زمانی تأمین‌کننده اصلی آب دریاچه بودند، اکنون ورودی ناچیزی دارند. همچنین مدول دوم تصفیه‌خانه فاضلاب تبریز هنوز نهایی نشده و ورودی آب از پروژه کانی‌سیب نیز محسوس نبوده است.

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هشدار داد: با افزایش دما از خردادماه، میزان تبخیر به‌طور چشمگیری افزایش یافته و پهنه آبی مجدداً کاهش می‌یابد؛ این شرایط در ماه‌های خرداد، تیر و مرداد می‌تواند منجر به افزایش پدیده غبار نمکی شود که تبریز را بیش از سایر مناطق تحت تأثیر قرار خواهد داد، بنابراین آب‌رسانی و افزایش ورودی به دریاچه باید تا پایان اردیبهشت‌ماه تسریع شود.

وی تأکید کرد: دریاچه ارومیه طی ۳۰ سال گذشته بر اثر خطاهای انسانی خشک شده است. بنابراین انتظار نداریم که فقط با یک پروژه یا یک اقدام، نتیجه‌ای محسوس حاصل شود. ما نیازمند یک بسته کامل و منسجم از اقدامات همزمان هستیم.

وی در پایان به راهکارهای اساسی برای نجات دریاچه اشاره کرد و گفت: اصلاح الگوی کشت، مسدودسازی چاه‌های غیرمجاز، بازنگری در پروژه میان‌گذر دریاچه ارومیه و همکاری میان همه دستگاه‌ها باید به‌صورت هم‌زمان و منسجم انجام شود تا بتوان به احیای واقعی این زیست‌بوم امیدوار بود.