تبریز در ترافیک و چالش‌های شهری

بهروز ممی زاده

تبریز، کلان‌شهری با پیشینه‌ای صنعتی و فرهنگی، امروز با چالشی اساسی دست‌ و‌ پنجه نرم می‌کند: ترافیک شهری. خیابان‌های باریک، رشد سریع جمعیت، و تمرکز فعالیت‌های اقتصادی در نقاط خاص، این شهر را به یکی از گره‌خورده‌ترین نقاط ترافیکی شمال‌غرب ایران بدل کرده‌اند.

در سال‌های اخیر، کاهش تعداد اتوبوس‌های فعال، نبود خطوط مترو گسترده، و کمبود پارکینگ‌های عمومی، فشار مضاعفی بر زیرساخت‌های شهری وارد کرده‌اند. مناطق پرتردد مانند خیابان های مرکزی شهر یا برخی نقاط از جمله ولیعصر، رشدیه و آبرسان، در ساعات اوج به گره‌های کور ترافیکی تبدیل شده‌اند. از سوی دیگر، نبود طرح جامع حمل‌ونقل شهری و ضعف در هماهنگی نهادهای اجرایی، مدیریت بحران را دشوارتر کرده است.

با توجه به ویژگی‌های فرهنگی، اقتصادی و معماری تبریز، راه‌حل‌ها باید بومی‌سازی‌شده و چندلایه باشند. توسعه حمل‌ونقل عمومی ترکیبی با اتصال اتوبوس، تاکسی و مترو به ایستگاه‌های مشترک و بلیت یکپارچه ،ایجاد پارکینگ‌های طبقاتی و هوشمند در مراکز تجاری و درمانی ،بازطراحی هندسی معابر پرتردد و نصب چراغ‌های راهنمایی هوشمند ، ترویج فرهنگ استفاده از دوچرخه و حمل‌ونقل عمومی از طریق آموزش و مشوق‌های شهری و مشارکت دانشگاه‌ها و نخبگان تبریزی در تدوین طرح جامع حمل‌ونقل با رویکرد داده‌محور ضرورتی انکار ناپذیر برای حل چالش ترافیک تبریز هستند.

حل بحران ترافیک تبریز تنها با اقدامات فنی ممکن نیست؛ بلکه نیازمند تغییر نگرش، مشارکت مردمی، و سیاست‌گذاری یکپارچه است. تبریز می‌تواند با تکیه بر هویت صنعتی و فرهنگی خود، الگویی نوین از مدیریت شهری ارائه دهد—مدلی که نه‌تنها گره‌های ترافیکی را باز می‌کند، بلکه کیفیت زندگی شهروندان را ارتقا می‌بخشد.