راز لبخند نوزاد در خواب؛ شگفتی‌هایی از دنیای کوچک آنها

گلبرگ تبریز. لبخند نوزاد شما، به‌ویژه لبخند اول، یکی از شیرین‌ترین لحظات پدر و مادر شدن است. در همان لحظه، تمام شب‌بیداری‌ها، تعویض‌های بی‌پایان پوشک و استرس‌های نوزادی، به یک‌باره ارزشمند می‌شوند. شما هم ناخودآگاه لبخندی روی لب خواهید داشت و تلاش می‌کنید که آن لبخند زیبا را دوباره در چهره فرزندتان ببینید.

این اولین لبخند – حتی اگر ناشی از نفخ باشد – فقط دلخوشی مادر نیست، این یک نقطه عطف مهم در رشد نوزاد است که هم برای کودک و هم برای والدین اهمیت دارد. اما سؤالی که بسیاری از والدین دارند این است که چرا نوزادان در خواب نیز لبخند می‌زنند؟

دلایل لبخند نوزادان در خواب به مرحله خواب REM و ویژگی‌های خاص این مرحله ارتباط دارد. در ادامه، به بررسی جزئیات این پدیده خواهیم پرداخت.

دلایل لبخند زدن نوزادان در خواب

بر اساس گزارش بنیاد خواب،هنوز تحقیقات دقیقی درباره علت دقیق لبخند زدن نوزادان در خواب انجام نشده است، اما برخی شواهد نشان می‌دهند که این موضوع می‌تواند به سن نوزاد و مرحله خواب او بستگی داشته باشد.

مرحله خواب حرکت سریع چشم (REM) یا خواب فعال

اکثر لبخندهای نوزاد در خواب، زمانی اتفاق می‌افتند که چشمان او به سرعت حرکت می‌کنند، یعنی در مرحله‌ای که معمولاً رویا دیدن رخ می‌دهد. در بزرگسالان، لبخند زدن در خواب معمولاً واکنشی به رؤیاهای مثبت است، اما مشخص نیست که آیا این موضوع در مورد نوزادان هم صدق می‌کند یا نه.

نوزادان سه مرحله خواب دارند:

خواب آرام

خواب نامشخص

خواب فعال (REM)

خواب فعال شباهت زیادی به مرحله خواب REM در بزرگسالان دارد، اما با یک تفاوت مهم: در حالی که بزرگسالان در این مرحله دچار فلج موقت عضلانی می‌شوند (که باعث می‌شود بدنشان هنگام خواب حرکت نکند)، نوزادان این فلج عضلانی را ندارند. بنابراین، در این مرحله از خواب، ممکن است نوزاد حرکت کند، لبخند بزند یا حتی اخم کند.

برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهند که لبخندهای نوزاد در خواب ممکن است به عنوان یک واکنش طبیعی برای تقویت عضلات صورت و آماده‌سازی برای لبخندهای ارادی در آینده باشد.

آیا لبخند زدن یا خندیدن نوزاد در خواب می‌تواند نگران‌کننده باشد؟

در مواردی بسیار نادر، نوزاد ممکن است به دلیل حملات خنده‌ای (Gelastic Seizure) دچار خنده‌های غیرعادی شود. این نوع حمله، یک نوع نادر از تشنج است که باعث خنده‌های غیرقابل‌کنترل، اما بدون احساس واقعی شادی می‌شود.

اگر نوزاد شما هنگام خواب خنده‌های مکرر، غیرعادی و طولانی‌مدت دارد، یا این خنده‌ها همراه با علائمی مثل تکان خوردن شدید، ناله کردن یا حرکات غیرطبیعی دهان باشد، بهتر است با پزشک مشورت کنید.

نوزادان از چه زمانی لبخند می‌زنند؟

نوزادان از همان روزهای اول پس از تولد ممکن است لبخند بزنند، اما این لبخندها معمولاً رفلکسی هستند و به محرک‌های درونی مثل گرسنگی یا هضم غذا مربوط می‌شوند. این لبخندها لزوماً نشان‌دهنده احساس شادی نیستند.

حدود دو ماهگی، نوزادان شروع به لبخندهای اجتماعی می‌کنند، یعنی لبخندهایی که برای تعامل با اطرافیانشان به‌کار می‌برند. این نوع لبخند، معمولاً همراه با نگاه کردن به چهره افراد و واکنش به صداهای آشنا است.

تفاوت لبخندهای رفلکسی و اجتماعی:

-لبخندهای رفلکسی (در خواب): معمولاً با دهان بسته هستند و بدون دلیل مشخصی اتفاق می‌افتند.

-لبخندهای اجتماعی (در بیداری): بیشتر با دهان باز همراه هستند و به تعامل با دیگران مربوط می‌شوند.

چگونه می‌توان نوزاد را تشویق به لبخند زدن کرد؟

لبخند نوزاد، ابزاری مهم برای برقراری ارتباط اجتماعی است و والدین می‌توانند با روش‌های زیر او را تشویق به لبخند زدن کنند:

-ایجاد تماس چشمی و لبخند زدن به نوزاد

-ساختن صداهای خنده‌دار یا آواز خواندن با صدای بلند و ریتمیک

-قلقلک دادن آرام

-بازی‌های تعاملی مثل قایم‌باشک

نوزادان متوجه توجه و محبت اطرافیان خود می‌شوند و لبخند زدن یکی از راه‌های پاسخ دادن به این محبت است. علاوه بر این، تحقیقات نشان داده‌اند که نوزادانی که قبل از خواب، تعامل مثبتی با والدین خود دارند، خواب بهتری را تجربه می‌کنند.اگر نوزاد شما تا سه ماهگی لبخند نزده است، یا به نظر می‌رسد که دیگران را نادیده می‌گیرد و واکنشی نشان نمی‌دهد، بهتر است این موضوع را با پزشک مطرح کنید.