راما قویدل: کتاب نه گران است و نه بی‌ارزش؛ فقط دارد فراموش می‌شود

گروه فرهنگی گلبرگ تبریز. راما قویدل در گفت‌وگو با ستاد خبری سی‌وسومین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران گفت: با تعدادی از دوستان ناشر در ارتباط هستم و با یکی از ناشران خیلی خاص و معتبر هم همکاری طولانی مدت داشتم. با توجه به این روابط تا حدودی نسبت به وضعیت صنعت نشر و رویدادهایی چون هفته کتاب آگاهی دارم؛ به نظرم برگزاری رویدادهایی چون هفته کتاب موقعیتی را برای کسانی فراهم می‌آورد که اساساً کتاب‌خوان و اهل کتاب هستند و این موقعیت فرصت مغتنمی برای آنهاست.

کارگردان فیلم سینمایی «چاقی» افزود: هرچه نویسنده‌های بزرگ‌تر و شاخص‌تر در زمینه‌های گوناگون، حضور جدی‌تری در این رویدادها داشته باشند، طبیعتاً اتفاق بهتری می‌افتد. این رویدادها می‌توانند ارتباط مستقیم مخاطبان با پیشکسوت‌هایی را که تاکنون کمتر دیده شده‌ و آشنایی با آنها فقط از طریق آثارشان است، برقرار کنند.

قویدل همچنین با اشاره به این نکته که نویسندگان پیشکسوت مثل سلبریتی‌ها در دسترس و شناخته شده نیستند، گفت: این بزرگان عموما گوشه‌گیرند و احتمالا شرکت در این رویدادها و تجمعات برایشان دلچسب و آسنان نیست، اما اگر ارتباط بیشتری با مخاطب برقرار کنند و در این مجالس حضور داشته باشند، نقطه عطفی رخ خواهد داد.

کارگردان مجموعه تلویزیونی «بی‌نشان» در بخش دیگری از این گفت‌وگو به ضرورت سهولت دسترسی مخاطبان به کتاب‌ اشاره کرد: دسته‌بندی کتاب‌ها بر اساس موضوعات مختلف، مانند داستان، ناداستان، کتاب‌های خودیاری و… و بعد ارائه هدفمند آنها می‌تواند به دسترسی بهتر مخاطبان کمک کند. اینکه هر فرد بر اساس سلیقه مطالعاتی و نوع علاقه‌اش بتواند مستقیم و دقیق‌تر به کتاب‌های مورد نظرش برسد، قطعاً اتفاق خوبی خواهد بود. البته همه این اقدامات در حاشیه فعالیت اصلی قرار می‌گیرند، نه در متن آن؛ و فعالیت اصلی، فرهنگ‌سازی عمیق و زیربنایی است که باید جامعه را متوجه اهمیت کتاب کند. این اتفاق با یک هفته جشن در پیرامون کتاب و یا برگزاری نمایشگاه کتاب رخ نمی‌دهد.

قویدل در ادامه با اشاره به این نکته که کار ترویجی در پیرامون امر مطالعه نیازمند رویکردهای عمیق‌تر از رویکردهای فعلی است، گفت: رونق گرفتن فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی، فاصله با کتاب را مدام ترسناک‌تر و هولناک‌تر می‌کند. تردید دارم که این ماجرا شکست فرهنگ در برابر اقتصاد باشد. من نقش اقتصاد را در این مسئله چندان پررنگ نمی‌بینم. وقتی کتاب از سبد خرید خانوار حذف می‌شود، به‌نظرم مسئله اصلی گرانی کتاب نیست. قبول دارم که کتاب گران شده، اما این گرانی به‌اندازه بسیاری از کالاهای دیگر نیست. مسئله اصلی نبود احساس ضرورت برای وجود کتاب در زندگی روزمره است. اگر این ضرورت به‌صورت ایجابی و درونی شکل بگیرد، کتاب جایگاه خود را پیدا خواهد کرد.

کارگردان فیلم تلویزیونی «بیم موج» اضافه کرد: ناشران نیز در شرایط اقتصادی دشوار، با چنگ و دندان سرپا مانده‌اند. کتاب‌خوان‌ها هم در همین شرایط تلاش می‌کنند که قافیه را به اقتصاد و مسائل دیگر نبازند. اما به‌نظر می‌رسد که برخورد فرهنگی ریشه‌ای با این مسئله صورت نمی‌گیرد. شاید حتی نمی‌دانیم که نخواندن کتاب چه آسیب بزرگی به فرهنگ وارد می‌کند؛ آسیبی که با یک یا دو دهه تلاش قابل جبران نیست و شاید به سده‌ها زمان نیاز داشته باشد. اکنون دیگر نوبت حرف نیست و نوبت عمل است و زمانی که از حرف به عمل نرسیم، هیچ تغییری رخ نخواهد داد.