سایه کمبود مدیران صنعتی تحول آفرین در آذربایجان شرقی

طاهر خیری/ روزنامه نگار

آذربایجان شرقی و تبریز به عنوان خاستگاه صنعت و تجارت کشور در سال های اخیر به دلیل عدم پشتوانه سازی در تربیت و آموزش از یک سو و ظهور نکردن کارآفرینانی از بطن این حوزه از سویی دیگر از لحاظ داشتن مدیران صنعتی کارکشته فقیر شده است و مدیریت فعلی تولید استان نیاز به پوست اندازی دارد. اکنون نیاز صنعت این خطه از ایران به مدیرانی ریسک پذیر و مسلح به دانش روز علم مدیریت صنعتی به شدت احساس می شود.

محسن عرب باغی یکی از مدیران صنعتی موفق دهه 80 شمسی در استان بود که طی مدت مدیرعاملی شرکت تراکتورسازی تبریز توانست با بهره گیری از دانش مدیریتی خود و پیوند بین بخش های مختلف کارخانه، رکورد تولید تراکتور را در آن سالها بشکند و با افزایش کیفیت محصولات تولیدی، بازار صادرات تراکتور را نیز گسترش دهد.

آذربایجان و در راس آن تبریز اگرچه صدها واحد تولیدی بزرگ و کوچک دارد و قطب صنعتی ایران محسوب می شود، در مقابل اما از داشتن مدیرانی صنعتی کارکشته و با دانش امثال عرب باغی محروم است.این نقیصه را می توان کم و بیش در راس مدیریتی واحدهای تولیدی استان به عینه دید. این امر در درجه اول ناشی از عدم پرورش مدیران صنعتی در دهه های گذشته برای به دست گرفتن سکان هدایت مراکز تولیدی منطقه برای حال و آینده است.

واقعیت این است که سازمان مدیریت صنعتی استان در برهه ای نسبت به تربیت و آموزش مدیرانی از دل تولید برای هدایت و راهبری بخش صنعت استان اقدام کرد اما متاسفانه در سالهای آتی آنچنان که باید پشتوانه سازی لازم برای تحقق این هدف انجام نگرفت و پروسه مدیرسازی تداوم نیافت.

به باور متخصصان امور صنعت، مدیر صنعتی کسی است که با دید مدیریتی فرایندهای تولید، منابع و نیروی انسانی را در یک بنگاه صنعتی هدایت می کند. او باید بتواند میان مهندسی، اقتصاد و مدیریت پل بزند تا تولید بهینه و با کیفیت حاصل شود.

اکنون در آذربایجان شرقی مدیرانی ریسک پذیر و مجرب که الفبای تولید را یاد گرفته باشند و بتوانند همه واحد های کارخانه را مثل زنجیر به هم پیوند بزنند کم داریم. مرحوم حاج علی صدقی نسب در سال 1330 شرکت اطلس پود را پایه گذاری کرد. این واحد تولیدی با همت و پشتکار این مرد بزرگ برند نساجی کشور، صادرکننده نمونه و نمادی از کیفیت و نوآوری شد. شرکت اطلس پود تبریز یکی از واحدهای صنعتی فعال در حوزه نساجی و تولید پرده در استان آذربایجان شرقی است. این شرکت با تمرکز بر تولید منسوجات خانگی، به‌ویژه پرده‌های تزئینی، توانسته جایگاه قابل توجهی در بازار منطقه‌ای کسب کند.

البته بودند و هستند کارافرینانی که از صفر شروع کردند و با تلاش خود چرخ های صنعت این مرز و بوم را به حرکت در آوردند. علی سالک نجات، معروف به حاج آقا نجاتی گروه صنعتی نجاتی را در سال 53 بنیان نهاد. او فعالیت خود را در یک کارگاه کوچک قند ریزی آغاز کرد.این کارگاه بعدها با عشق و علاقه او به تولید به یکی از بزرگترین واحدهای صنایع غذایی در ایران و خاورمیانه تبدیل شد.

همه مدیران صنعتی استان در گذشته از جمله مرحوم مهندس مقیمی بنیانگذارکارخانجات تولیدی مهراصل که تحول آفرین بوده و موفق شدند واحد تولیدی تحت مدیریت خود را در همه شاخص ها از جمله کیفیت و قیمت محصول، خدمات پس از فروش، بازاریابی و فروش و همچنین صادرات برتر کنند در درجه اول کارافرین بودند و با تلاش بی وقفه، نهراسیدن از شکست، ریسک پذیری و امیدواری توانستند به خواسته هایشان در تولید برسند.