مساله فقر در جامعه ایران فقط مادی نیست

گلبرگ تبریز. وقتی فقر مادی که خود زاییده بسیاری از عوامل دیگر است در جامعه زیاد می شود افراد برای فرار از آن به هر راهی چنگ می اندازند. در واقع اینجا بیش از همیشه نقش مسوولان و دولتمردان باید مورد توجه قرار گیرد. اینکه هر مسوولی در مقام سخنوری بتواند مشکلات را یک به یک نام ببرد اما راهکاری برای حل آنها نداشته باشد همان فقر سیاسی است که منجر به بروز ناهنجاری ها و آسیب های اجتماعی می شود.

اخبار منتشرشده درباره قتل‌هایی که ریشه مادی دارند نشان می‌دهد فقر می‌تواند افراد را تا حد گرفتن جان یک انسان بی‌رحم کند. نمونه‌اش همان اتفاقی که برای دانشجوی دانشگاه تهران رخ داد و بسیاری مثال‌های دیگر که متاسفانه طی چند سال گذشته آمار رو به رشدی داشته است. اینکه فقر تا چه اندازه می‌تواند در بروز قتل تاثیر داشته باشد یا آسیب‌هایی که زیر سایه فقر در جامعه به بار می‌آید چقدر در کانون توجه دولتمردان قرار می‌گیرد سوال‌هایی است که باید برای آنها پاسخی پیدا کرد.

فقر فقط مادی نیست/ جامعه ما اکنون درگیر فقر در تمامی ابعاد است

مصطفی اقلیما، پدر علم مددکاری اجتماعی ایران، دراین‌باره به تجارت‌نیوز می‌گوید: «متاسفانه جامعه ما اکنون درگیر فقر در تمامی ابعاد است. از فقر اقتصادی گرفته تا اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و حتی معنوی. از این رو می‌توان گفت عمده آسیب‌های اجتماعی که در جامعه بروز و ظهور می‌کنند تنها عامل‌شان فقر مادی نیست.»

او ادامه می‌دهد: «فردی که دست به دزدی می‌زند قطعاً از نظر فرهنگی هم دچار فقر است، همان‌طور که از نظر معنوی فقیر است. اگر فردی اعتقادات مذهبی داشته باشد، قطعاً به حق و حقوق دیگران تعرض نمی‌کند. اگر فردی از نظر فرهنگی حداقل‌ها را آموزش دیده باشد، باز هم به حقوق دیگران احترام می‌گذارد و تنها راه‌حل مشکلات خود را تعرض به مال و جان دیگران نمی‌داند.»

اقلیما توضیح می‌دهد: «وقتی می‌گوییم از نظر سیاسی و اجتماعی هم دچار فقر هستیم یعنی اینکه از یک طرف مسئولان توانایی حل مشکلات مردم را ندارند و از سوی دیگر افراد جامعه در شرایطی به سر می‌برند که تنها به منافع شخصی خود فکر می‌کنند و همین مساله باعث می‌شود افراد برای رسیدن به منافع شخصی دست به هر کاری بزنند.»

فقر انسان‌ها را عوض می‌کند

این مددکار اجتماعی در بخش دیگری از توضیحات خود می‌گوید: «هیچ نوزادی دزد یا قاتل به دنیا نمی‌آید. این تربیت خانواده و البته تاثیرپذیری از جامعه است که افراد را تبدیل به انسان‌هایی می کند که یا برای جامعه مفید هستند یا مضر.»

او می‌افزاید: «وقتی فقر مادی که خود زاییده بسیاری از عوامل دیگر است در جامعه زیاد می‌شود افراد برای فرار از آن به هر راهی چنگ می‌اندازند. در واقع اینجا بیش از همیشه نقش مسئولان و دولتمردان باید مورد توجه قرار گیرد. اینکه هر مسئولی در مقام سخنوری بتواند مشکلات را یک به یک نام ببرد اما راهکاری برای حل‌شان نداشته باشد همان فقر سیاسی است که منجر به بروز ناهنجاری‌ها و آسیب‌های اجتماعی می‌شود.»

اقلیما ادامه می‌دهد: «وقتی مسئولان به هیچ‌کدام از وعده‌هایی که می‌دهند عمل نمی‌کنند بی‌اعتمادی اجتماعی در جامعه افزایش پیدا می‌کند. همان‌طور که الان یکی از اصلی‌ترین و بزرگ‌ترین مشکلات جامعه ما بی‌اعتمادی مردم به دولتمردان است؛ چراکه هیچ وعده‌ای اجرایی نمی‌شود و مردم نمود شعارهای مسئولان را در زندگی واقعی خود نمی‌بینند.»

فقر در جامعه ما جاری و ساری است

پدر علم مددکاری ایران می‌گوید: «متاسفانه فقر در تمام زمینه‌ها در جامعه کنونی ما جاری و ساری است. مسئولان حتی به قانون اساسی برای جلوگیری از مشکلات عمل نمی‌کنند. طبق قانون اساسی، حقوق کارگر باید هم‌سنگ با تورم افزایش پیدا کند اما هیچ‌وقت این اتفاق رخ نداده است.»

او اضافه می‌کند: «وقتی خبری منتشر می‌شود که پدری فرزندش را کشته یا کل خانواده را از بین برده و بعد هم خودکشی کرده قطعاً اولین دلیلی که وجود دارد فقر است. فشارهای اقتصادی می‌تواند افراد را به کارهایی وا دارد که در شرایط عادی خودشان هم باور نمی‌کنند توانایی انجام چنین جنایاتی را دارند.»

اقلیما توضیح می‌دهد: «وقتی دختربچه 16ساله با همدستی دوست و همکلاسی‌اش به این امید که می‌تواند تمام اموال پدر را تصاحب کند و بعد هم از ایران برود مادر و خواهرش را می‌کشد، وقتی نوه تنها به دلیل دستیابی به پول حکم قتل پدربزرگش را امضا می‌کند و او را می‌کشد، وقتی مشاجره‌های مالی به قتل ختم می‌شود… این تنها نشان از یک معضل و آسیب بزرگ در جامعه دارد و آن هم فقر اقتصادی، معنوی، فرهنگی و… است.»

مسئولان باید دانش از بین بردن فقر را داشته باشند/ چرا باید حقوق 25 درصد افزایش پیدا کند اما کرایه حمل‌ونقل عمومی 30 درصد افزایش یابد؟

این مددکار اجتماعی ادامه می‌دهد: «متاسفانه مسئولان ما نشان داده‌اند که توانایی از بین بردن فقر در جامعه را ندارند. نمونه بارز آن بی‌تعادلی میان تورم و دستمزد است. حقوق کارگر و کارمند را هرساله 20 تا 25 درصد افزایش می‌دهند اما در نهایت تورم بیش از 40 درصدی به مردم تحمیل می‌شود.»

او اظهار می‌کند: «چرا باید حقوق 25 درصد افزایش پیدا کند اما کرایه حمل‌ونقل عمومی 30 درصد افزایش یابد؟ همین مساله باعث می‌شود مردم همیشه از تورم عقب بمانند و توانایی تامین معیشت خود را نداشته باشند. وقتی به گواه آمارهای رسمی بیش از 70 درصد درآمد افراد صرف هزینه مسکن می‌شود، با این میزان گرانی 30 درصد درآمد چطور می‌خواهد بقیه هزینه‌های خانوار را پوشش دهد؟»

اقلیما در پایان می‌گوید: «اگر شایسته‌سالاری و پاسخگویی در بین مسئولان ما جدی گرفته می‌شد، الان با چنین مشکلاتی در جامعه مواجه نبودیم. افرادی که مسئولیت قبول می‌کنند باید توانایی رفع مشکلات را داشته باشند وگرنه حرف زدن درباره مشکلات و فهرست کردن آنها کاری نیست که نیازمند دانش سیاسی و… باشد.»