کندوان در راه ثبت جهانی

روستای کندوان مهرماه ۱۴۰۲ در سمرقند ازبکستان توسط سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) به‌عنوان «بهترین روستای گردشگری جهان» انتخاب شد که از این حیث نخستین روستای جهانی کشور محسوب می‌شود که البته گام های موثری نیز در جهت ثبت جهانی در یونسکو برداشته شده است.

انتخاب روستای تاریخی کندوان به‌عنوان بهترین روستای گردشگری جهان پس از بررسی بیش از ۲۵۰ روستا از ۶۵ کشور جهان توسط سازمان جهانی گردشگری صورت گرفت که از مهمترین معیارهای اصلی این ارزیابی شامل حفاظت از میراث فرهنگی، پایداری اقتصادی و اجتماعی، حفظ محیط‌زیست و توسعه گردشگری پایدار بود.

روستای شگفت انگیز صخره ای کندوان به علت مزیت های گردشگری، طبیعی خاص و تاریخی در نوع خود بی همتاست و تنها ۲ نمونه شبیه به این روستای زیبا در داکوتای آمریکا و کاپادوکیای ترکیه وجود دارد که البته در هیچ کدام از آنها زندگی جریان ندارد و حالت موزه ای دارند.

کندوان علاوه بر جاری بودن زندگی روستایی در آن دارای محصولات لبنی و باغی است که در کنار موزه های ایجاد شده و بازارچه های خرید، آب طبیعی درمانی آن دیگر مزیت انحصاری آن به شمار می رود و توریسم سلامت را نیز به منطقه فرا می خواند طوری که درمان بیماری های کلیوی و مثانه و گوارشی است.

کران های صخره ای و سنگی کندوان زیبایی و جذابیت های خاصی را به وجود آورده که علاوه بر جای جای کشورمان شهرت آن به گوش جهانیان نیز رسیده به طوری که همه ساله میزبان گردشگران و میهمانانی از کشورهای مختلف است.

جذابیت ها و زیبایی های تاریخی و طبیعی متولیان جهانی گردشگری را نیز متقاعد کرده که این روستا را جزو نامزدهای ثبت جهانی قرار دهند، البته این اتفاق سال هاست که کلید خورده ولی هنوز محقق نشده بر این اساس پیگیری جدی مسوولان کشوری را برای ثبت کندوان در یونسکو می طلبد.

کران های سنگی بالای کوه که از دور زندگی انسان های نخستین را برای همگان تداعی می کند بلافاصله حس کنجکاوی بینندگان را برای دیدن برمی انگیزد و پس از پیمودن اندک مسافت و با کوه پیمایی و پله نوردی در و پنجره های چوبی خانه های صخره ای نمایان می شود، با ورود به کران های دستکند و مشاهده برق، آب لوله کشی و سایر مظاهر زندگی به راحتی می توان تلفیقی از سنت و مدرنیته را در تاروپود زندگی ساکنان این روستای زیبا یافت.

 

 

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آذربایجان‌شرقی با گرامیداشت دومین سالروز ثبت کندوان به عنوان یکی از بهترین روستاهای گردشگری جهان، به ایرنا گفت؛ این دستاورد، نشان‌دهنده زیبایی‌های طبیعی، تنوع فرهنگی و غنای تاریخی ایران است و بیانگر این واقعیت که در صورت فراهم‌سازی مسیر مناسب برای گردشگران، کشور ما ظرفیت جذب بی‌نظیری در سطح بین‌الملل دارد.

احمد حمزه زاده با اشاره به آمار بازدیدکنندگان از روستای تاریخی کندوان ادامه داد: امسال ۷۰۰ هزار نفر ۲ هزار و۵۰۰ گردشگر خارجی از این روستا بازدید کردند، که ضرورت توسعه زیرساخت‌های گردشگری به‌ویژه در بخش دسترسی و اقامت را دوچندان می‌کند.

وی همچنین دسترس‌پذیری را از شاخص های اصلی ارزیابی روستاهای جهانی دانست و اظهار کرد: یکی از معیارهای شاخص سازمان جهانی گردشگری در فرآیند ثبت جهانی، سهولت دسترسی گردشگران است که نیازمند همکاری بین‌بخشی و همتی ملی است تا راه کندوان به مسیر درجه‌یک ارتقا یابد و سفر گردشگران بالاخص در ایام پیک سفر تسهیل شود.

 

 

او با اشاره به شاخص‌های دیگر ارزیابی UNWTO گفت: پایداری محیطی، فرهنگی و اقتصادی از مهمترین ارکان ثبت جهانی به‌شمار می‌رود، یکی از دغدغه‌های ما جلوگیری از تغییر کارکرد روستاها به صرف فعالیت‌های خدماتی است، حفظ اصالت روستایی و استمرار حیات فرهنگی و تولیدی کندوان از اولویت‌های اساسی ما پس از ثبت جهانی بوده است.

مدیرکل میراث‌فرهنگی استان افزود: پس از ثبت جهانی کندوان، نزدیک به ۵۰ واحد بوم‌گردی در کندوان آغاز به کار کرده‌اند و اولین هتل صخره‌ای جهان در این روستا فعالیت خود را گسترش داده است، با این حال، حفظ میراث ناملموس و هویت تاریخی روستا، از دیگر الزامات توسعه متوازن است که باید با مشارکت همه‌جانبه مردم و مسئولان پیگیری شود.

وی با قدردانی از همراهی مردم روستا گفت: از مردم فهیم و مهمان‌نواز کندوان انتظار می‌رود در حفظ اصالت تاریخی و معماری منحصربه‌فرد روستا همچون گذشته همراه و همدل باشند تا این میراث جهانی برای نسل‌های آینده ماندگار بماند. حمزه‌زاده در ادامه از برنامه‌های آتی استان در حوزه جهانی‌سازی روستاها خبر داد و اظهار کرد: اکنون ۶۳ روستای هدف گردشگری در استان شناسایی شده و برای سال آینده، روستای لیقوان به‌عنوان گزینه پیشنهادی آذربایجان‌شرقی برای ثبت در فهرست جهانی روستاهای گردشگری معرفی شده است.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آذربایجان‌شرقی خاطرنشان کرد: زمانی که یک اثر یا روستا در فهرست جهانی ثبت می‌شود، از محدوده شهر یا استان فراتر رفته و به میراثی متعلق به تمام جهان تبدیل می‌شود؛ ازاین‌رو، نام کندوان امروز نه‌تنها برای ایران، بلکه برای همه مردم جهان یادآور فرهنگ، اصالت و شکوه تمدن ایرانی است.

حمزه زاده همچنین یادآور شد: پس از ثبت جهانی روستای تاریخی کندوان، اقدامات گسترده‌ای برای حفظ و ارتقای بافت روستا و آماده‌سازی زیرساخت‌های گردشگری انجام شده است، این اقدامات شامل ساماندهی بافت روستا و جداره‌سازی بافت الحاقی، ادامه پیاده‌سازی و سنگفرش معابر، بازسازی سرویس بهداشتی، تعویض درب و پنجره‌های کران‌ها با نمونه‌های چوبی، مرمت بخش‌هایی از بافت با مشارکت اهالی، نصب نرده در ورودی مشرف به رودخانه جهت ایمن‌سازی، تعویض لامپ‌های روشنایی به LED، نصب تیرهای چراغ برق در ورودی و افتتاح حمام سنتی و بهره‌برداری از آن به عنوان نمایشگاه صنایع دستی چوبی بوده است.

وی افزود: تأمین زیرساخت‌های حیاتی و مدیریت پروژه‌های عمرانی نیز در دستور کار قرار گرفته و شامل تعبیه کابل‌های خودنگهدارنده، حفر چاه عمیق برای تأمین آب شرب روستا و برگزاری جلسات مداوم با معاونت فنی و عمرانی استانداری، معاونت روستایی و شوراهای استانداری، بنیاد مسکن استان و شورای راهبردی روستا برای پیشبرد طرح پارکینگ ورودی روستا بوده است، این اقدامات یکپارچه، زمینه‌ساز ارتقای کیفیت سفر گردشگران و حفظ اصالت تاریخی و فرهنگی کندوان شده است.

مراسم بزرگداشت دومین سالروز ثبت روستای تاریخی کندوان در فهرست «بهترین روستاهای گردشگری جهان» توسط سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) در روستای کندوان برگزار شد.

روستای هفت هزار ساله صخره‌ای کندوان با کران های سنگی بکر و دست کند و زیبایی های زندگی شبه غارنشینی از جاذبه های طبیعی و تاریخی کشورمان در آذربایجان شرقی محسوب می شود.

این روستا در ۶۲ کیلومتری تبریز مرکز آذربایجان شرقی قرار گرفته و به سبب ویژگی معماری صخره ای و بافت مخصوص آن در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است اما بیش از هفت سال است که در نوبت ثبت جهانی شدن یونسکو قرار دارد.
خانه های این روستا که از دل صخره های کله قندی و کندویی شکل دامنه کوه سهند کنده شده است، نماد سختکوشی مردم است که با دست های خود خانه ها را ساخته اند.
به عقیده محققان قدمت وجود این صخره ها که به کران (Karaan) معروف است به هفت هزار سال پیش و قدمت زندگی در آن نیز به یکهزار و ۵۰۰ سال پیش می رسد.

روستای کندوان پانزدهم اردیبهشت ماه سال ۱۳۷۶ به شماره ۱۸۵۷ در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است .