از واکنش پراکنده تا تمرین منسجم؛ پاسخ به سانسور شهید سردار سلیمانی در اینستاگرام چه باید باشد؟

گلبرگ تبریز. سعید ایریلوزادیان. سرهنگ احمد علم‌شاهی، فرمانده حوزه بسیج ادارات کارمندی شهید کسایی تبریز، در گفتگو با خبرنگار گلبرگ تبریز، ممنوعیت استفاده از نام «سردار سلیمانی، سردار دل‌ها» در پلتفرم اینستاگرام را مصداق «سانسور هدفمند» و نشان‌دهنده «هراس جبهه استکبار از گفتمان مقاومت» دانست.

سرهنگ علم‌شاهی طی سخنانی اظهار داشت: همانگونه که مقام معظم رهبری اخیرا خطاب به مداحان فرموده اند: «همانند جبهه نظامی ،در این درگیری تبلیغاتی و رسانه‌ ای نیز باید آرایش خودمان را متناسب نظم و هدف و طرح دشمن تعریف و بر نقاطی متمرکز شویم که دشمن آن را هدف گرفته است» باید با آرایش متناسب با طرح دشمن در میدان‌های نبرد تبلیغاتی، مقابله کرد .

وی افزود: کنشگران این عرصه باید تمرکز خود را بر نقاطی بگذارند که هدف اصلی دشمن است.

از واکنش‌های پراکنده تا کنش منسجم در جنگ روایت‌ها

فرمانده حوزه بسیج ادارات کارمندی شهید کسایی تبریز با اشاره به اینکه جنگ روایت‌ها به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی منازعات معاصر، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌دهی به ادراک، احساس و قضاوت افکار عمومی ایفا می‌کند تاکید کرد: در این میدان، پیروزی الزاماً حاصل حجم بیشتر پیام نیست، بلکه نتیجه سازمان‌دهی هوشمند کنشگران، تشخیص به‌موقع میدان و تولید معنا در چارچوبی منسجم است.

وی افزود: در این راستا با تمرکز بر مفهوم «تمرین فصلی شبکه‌های رسانه‌ای»، به تبیین ضرورت گذار از واکنش‌های فردی و هیجانی به کنش‌های جمعیِ تمرین‌محور و سازمان‌یافته در جنگ روایت‌ها می‌پردازیم.

سرهنگ علم شاهی اضافه کرد: تحولات ارتباطی دهه‌های اخیر نشان داده است که مرز میان جنگ سخت و جنگ نرم به‌طور فزاینده‌ای کمرنگ شده است.

وی ادامه داد: پیش از آنکه یک درگیری به سطح نظامی برسد، نبردی خاموش اما گسترده در سطح روایت‌ها، تصاویر و احساسات شکل می‌گیرد. در این نبرد، هدف اصلی نه تصرف زمین، بلکه تصرف معنا است. روایت‌ها تعیین می‌کنند که چه کسی مظلوم، چه کسی مقصر و چه کسی کنشگر مشروع تلقی شود؛ با وجود این واقعیت، بخش قابل‌توجهی از کنشگران رسانه‌ای همچنان با منطق واکنش‌های آنی و فردمحور به این میدان وارد می‌شوند؛ رویکردی که اغلب منجر به تشدید آشفتگی روایتی و بازتولید چارچوب‌های معنایی تحمیل‌شده از سوی رقیب می‌شود.

این کارشناس در ادامه با اشاره بر چالش های اساسی در جنگ روایت ها گفت: یکی از چالش‌های اساسی در جنگ روایت‌ها، غلبه هیجان بر تحلیل است بطوریکه موج‌های رسانه‌ای معمولاً با طراحی احساسی شکل می‌گیرند و هدف آن‌ها تحریک کنشگران برای واکنش سریع، بدون تأمل و خارج از چارچوب جمعی است. در چنین شرایطی، حتی پیام‌های به‌ظاهر همسو، در صورت فقدان هماهنگی، می‌توانند اثر معکوس داشته باشند.

وی در ادامه اضافه کرد: این وضعیت نشان‌دهنده خلأیی مهم است و آن نبود آرایش عملیاتی مشخص برای کنشگران رسانه‌ای است چرا که برخلاف میدان نظامی که نقش‌ها، سلسله‌مراتب و سناریوها در آن از پیش تمرین می‌شوند، در میدان روایت‌ها اغلب با نوعی بداهه‌پردازی جمعی مواجه‌ایم که هزینه‌های آن در سطح افکار عمومی نمایان می‌شود.

فرمانده حوزه بسیج ادارات کارمندی شهید کسایی تبریز در ادامه عنوان کرد: عبور از این وضعیت، مستلزم تغییر نگاه از «کنشگر منفرد» به «شبکه کنشگری» است. شبکه رسانه‌ای، صرفاً مجموعه‌ای از افراد فعال نیست، بلکه یک واحد عملیاتی نرم است که کارآمدی آن به میزان هماهنگی، تقسیم نقش و تبعیت از نظم درونی وابسته است.

وی ادامه داد: در چنین شبکه‌ای، همه اعضا لزوماً تولیدکننده پیام نیستند. برخی وظیفه رصد دارند، برخی تحلیل می‌کنند، برخی روایت می‌سازند و برخی اساساً باید از ورود مستقیم به میدان پرهیز کنند. این تمایز نقش‌ها، تنها در صورتی پایدار می‌شود که شبکه، آن را در قالب تمرین‌های منظم تجربه کرده باشد.

سرهنگ علم شاهی تمرین فصلی شبکه‌های رسانه‌ای را به‌منزله «رزمایش نرم» عنوان نمود و تاکید کرد: فرآیندی دوره‌ای که طی آن، سناریوهای بحران رسانه‌ای به‌صورت شبیه‌سازی‌شده بازآفرینی می‌شوند. هدف این تمرین‌ها، نه تولید محتوا، بلکه تمرین تصمیم‌گیری، کنترل هیجان و تبعیت از نظم جمعی است.

وی اضافه کرد: ویژگی مهم تمرین فصلی، تکرارپذیری آن است. تکرار در بازه‌های زمانی مشخص، موجب شکل‌گیری حافظه عملی جمعی می‌شود؛ حافظه‌ای که در شرایط واقعی بحران، به‌جای واکنش غریزی، رفتار حرفه‌ای را فعال می‌کند. به‌این‌ترتیب، سکوت آگاهانه، ورود محدود یا تولید روایت جایگزین، همگی به‌عنوان گزینه‌های مشروع و تمرین‌شده شناخته می‌شوند.

فرمانده حوزه بسیج ادارات کارمندی شهید کسایی تبریز با اشاره به اینکه نهادینه شدن تمرین فصلی در شبکه‌های رسانه‌ای، پیامدهای متعددی دارد خاطرنشان کرد: نهادینه شدن تمرین فصلی در شبکه‌های رسانه‌ای از یک‌سو، شبکه را از وابستگی به افراد شاخص یا واکنش‌های شخصی رها می‌کند و از سوی دیگر، امکان ارزیابی مستمر توان عملیاتی را فراهم می‌سازد.

وی ادامه داد: همچنین، تمرین‌محوری به کاهش خطاهای پرهزینه در بحران‌های واقعی و افزایش اعتماد متقابل میان اعضای شبکه می‌انجامد.

وی در ادامه اضافه کرد : در سطح کلان‌تر، چنین شبکه‌هایی می‌توانند به‌عنوان بازوی مؤثر در مدیریت افکار عمومی و تبیین عقلانی رخدادها عمل کنند؛ بدون آنکه در دام هیجان‌سازی، دوقطبی‌سازی یا بازتولید روایت رقیب گرفتار شوند.
سرهنگ علم شاهی در خاتمه سخنان خود خاطرنشان کرد:جنگ روایت‌ها میدانی اتفاقی و کوتاه‌مدت نیست، بلکه عرصه‌ای دائمی و پویاست که نیازمند آمادگی مستمر است. همان‌گونه که هیچ نیروی نظامی بدون تمرین منظم توان بقا ندارد، کنشگری مؤثر در میدان روایت‌ها نیز بدون تمرین‌های ساختارمند و شبکه‌محور ممکن نیست. تمرین فصلی شبکه‌ها را باید نه یک فعالیت جانبی، بلکه بخشی از راهبرد کلان مواجهه با منازعات نرم در جهان معاصر دانست.