نمایش “اصلی و کرم” روایتی از عشق و ایثار

به گزارش گلبرگ تبریز داستان اصلی و کرم حکایت فولکولوریک – تاریخی و عاشقانه محمود (کرم) و مریم ( اصلی) در تبریز و آذربایجان است که دامنه آن در تمام کشورهای منطقه همچون ترکیه، جمهوری آذربایجان، عراق، آسیای میانه و منطقه قفقاز پرآوازه گشته؛ روایتی که فرهنگ و ادبیات بومی این مناطق را در نوردیده و به اسطوره ای از شجاعت، مردانگی، ایثار و نشانه ای از شکست انحصار در عشقی تبدیل شده است که مرزهای دینی را پشت سر می گذارد.

اصلی و کَرَم‌ داستانی با روایت‌های گوناگون در فرهنگ و ادبیات ایران، جمهوری آذربایجان، روسیه، گرجستان، ترکیه و برخی کشورهای آسیای میانه است که در اوایل سده دهم هجری قمری‌ برابر با قرن ۱۶ میلادی اتفاق افتاده که طی آن کَرَم پسر جوان مسلمان، عاشق دختری مسیحی (اصلی) می‌شود، اما اقوام و به خصوص پدر دختر در مخالفت با این عشق فرامذهبی مهاجرت کرده و از تبریز تا ارزروم ترکیه خانه به دوش می شوند.

کَرَم مدت یازده سال به دنبال اصلی دل به بیابان ها و دشت های آذربایجان و ترکیه می‌ گذارد و در آخر، هنگامی که ۲ عاشق به هم می‌رسند، کَرَم و اصلی تحت تأثیر طلسم پدر دختر به نام قاراملیک در آتش می‌ سوزند و آواز “یانیخ کَرَم ” که توسط اصلی خوانده می‌شود یکی از ارکان هنر عاشیقی می شود.

مشاعره های عاشقانه سوزناک بین اصلی و کرم امروز زبانزد مردمان منطقه است.

هنرمندان کشورهای مختلف براساس داستان اصلی و کرم که در میان اقوام مختلف به صورت نماد و تمثیل عشق پاک درآمده‌ است، منظومه‌ها، داستان‌ها و نمایشنامه‌های بسیاری ساخته و پرداخته‌اند که از جمله مهمترین آنها می توان به منظومه ” کرم گیبی” ( مانند کرم ) اثر ماندگار “ناظم حکمت” شاعر معاصر ترکیه ای و داستان “دختر ترک” از خاچاطور آبوویان ارمنی در سده ۱۹ میلادی و نیز منظومه ” بهادر و سونا” از نریمان نریمانف اشاره کرد.

یکی از معروف‌ترین آثاری که براساس این افسانه تاکنون پدید آمده است، “اپرای اصلی و کرم” است که در سال ۱۹۱۲ توسط عزیر حاجی‌بیگف موسیقیدان و آهنگساز شهیر جمهوری آذربایجان تصنیف شده و شهرت جهانی پیدا کرده‌ است.

نمایش اصلی و کرم توسط یکی از گروه های تئاتر تبریز از پنج دی ماه در تالار اقبال آذر مجتمع فرهنگی و هنری ۲۹ بهمن به روی صحنه رفته است و استقبال مردمی از آن نشان می دهد که این اثر در نوع خود موفقیت خوبی در عرصه هنر و ادبیات بومی آذربایجان کسب کرده است.

کارگردان نمایش اصل و کرم اظهار کرد: عوامل اجرایی و پشت صحنه این نمایش مدت هشت ماه تمرینات سخت و فشرده ای را پشت سر گذاشته اند تا اینکه امروز تمام توان آنها در معرض دید علاقمندان گذاشته شود.

شهرام احمدی با بیان اینکه بیش از یکصد نفر در جریان نمایش اصلی و کرم مشارکت دارند، افزود: این نفرات بازیگران اصلی و فرعی، گروه های رقص و عوامل اجرایی را شامل می شود که در کنار هم توانستند این اثر تاریخی و فرهنگی و ادبیات بومی آذربایجان و مناطق ترک نشین را نمایش دهند.

وی استقبال مردم از اجرای نمایش اصلی و کرم را بسیار خوب توصیف و اضافه کرد: این استقبال ما را در ادامه مسیر خود پرانگیزه نگه می دارد و این موضوع نشان می دهد که مردم تبریز همواره به هنر تئاتر برگرفته از ادبیات و فرهنگی بومی خود بها می دهند.

احمدی با اشاره به اینکه نمایش اصلی و کرم پس از انقلاب اسلامی برای نخستین بار در تبریز به روی صحنه می رود، احیای فرهنگ بومی آذربایجان و توسعه و ترویج فرهنگ واقعی عشق و ایثار را از اهداف اصلی خود از اجرای این نمایش بیان کرد.

وی ادامه داد: با توجه به شرایط جامعه و زندگی ماشینی کنونی که بر همه ارکان زیست انسانی تاثیر گذاشته است، احیای ارزش ها و فرهنگ اصیل و بومی می تواند تاثیری هر چند ناچیز بر زندگی عادی مردم بگذارد که در این راستا داستان اصلی و کرم به نوعی نماینده عشق و ایثاری است که در تاریخ ادبیات مناطق ترک نشین ایران، قفقاز، ترکیه و آسیای میانه تحت تاثیر قرار داده است.

احمدی استفاده از بازیگران حرفه ای، نیمه حرفه ای و آماتور را از ویژگی های بارز نمایش اصلی و کرم خواند و گفت: ایفاگر نقش اصلی مینا رحیمی از بازیگران نیمه حرفه ای است که بنا به اظهارات تماشاچیان این نقش را به خوبی اجرا کرده است.

وی یادآور شد: در نمایش اصلی و کرم نقش کرم بر عهده حسین قاسمی است و بازیگران حرفه ای و با تجربه ای مثل حمید مجدآبادی نیز نقش پدر اصلی و مسعود سلیمانی نقش پدر کرم را بازی می کنند.

احمدی نقش آفرینی “عاشق عیسی درخشانی” در نمایش اصلی و کرم را یکی از مهمترین بخش های این نمایش بیان کرد که مورد استقبال مردم قرار گرفته است.

وی اعلام کرد: چنانچه شرایط ایجاب کند، نمایش اصلی و کرم پس از تبریز در سایر شهرهای آذربایجان شرقی و همچنین استان های اردبیل، آذربایجان غربی و زنجان نیز به روی صحنه خواهد رفت.