آذربایجان شرقی در نقطه حساس اقلیمی؛ ضرورت بازطراحی الگوی کشت

به گزارش گلبرگ تبریز به نقل از روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی استان، احمد بایبوردی با اشاره به روند نگران‌کننده افزایش دما، کاهش پایداری بارش و افت مستمر منابع آب سطحی و زیرزمینی در کشور گفت: سرعت گرم‌شدن ایران از میانگین جهانی بیشتر است و این وضعیت، استان‌های کشاورزی‌محوری همچون آذربایجان شرقی را در معرض تهدیدهای جدی قرار داده است.
وی بر ضرورت توجه جدی‌تر دستگاه‌های تخصصی به این روند و تقویت سیاست‌های سازگاری اقلیمی تأکید دارد.

بایبوردی با بیان اینکه الگوی بارش در استان به‌شدت ناپایدار شده، افزود: حتی اگر مجموع بارش سالانه تغییر چشمگیری نداشته باشد، تمرکز بارش‌ها در دوره‌های کوتاه، افزایش بارش‌های رگباری و کاهش بارندگی‌های زمستانه موجب شده کشاورزی دیم و باغداری با ریسک بالاتری مواجه شوند. افزایش دمای شب‌ها نیز نیاز سرمایی درختان سردسیری را مختل کرده و پیامدهایی مانند کاهش گل‌دهی، افت کیفیت محصول و خسارت‌های اقتصادی را به‌دنبال داشته است.

وی حوضه آبریز دریاچه ارومیه را نمونه بارز تأثیر هم‌زمان تغییر اقلیم و فشار برداشت‌های آبی دانست و گفت: کاهش بارش برف، افزایش سهم باران و ذوب زودهنگام برف موجب شده ذخایر آب تابستان نسبت به گذشته بسیار کمتر باشد و این موضوع توان کشاورزی منطقه را محدودتر کند.

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان با اشاره به اینکه کشاورزان دیم‌کار، باغداران و دامداران بیشترین خسارت‌ها را متحمل می‌شوند، اظهار داشت: افزایش تبخیر خاک، موج‌های گرمای ناگهانی، کاهش تولید علوفه طبیعی در مراتع و افزایش هزینه تأمین خوراک دام، مجموعه‌ای از فشارهای اقتصادی را ایجاد کرده که بدون حمایت جدی قابل مدیریت نیست.

بایبوردی مجموعه‌ای از راهکارهای سازگاری را ضروری دانست و گفت: بازطراحی الگوی کشت، توسعه فناوری‌های افزایش بهره‌وری آب، مدیریت یکپارچه حوضه‌های آبریز، تقویت تحقیقات اقلیمی، ارتقای بیمه‌های کشاورزی و پشتیبانی مالی هدفمند از تولیدکنندگان، راهبردهایی هستند که می‌توانند تاب‌آوری استان را افزایش دهند. وی تأکید کرد که سازمان تات و نهادهای پژوهشی استانی، نقشی محوری در تولید ارقام مقاوم، فناوری‌های سازگار با اقلیم و آموزش بهره‌برداران دارند.

وی در جمع‌بندی سخنان خود گفت: تغییر اقلیم دیگر تهدیدی مربوط به آینده نیست؛ چالش امروز ماست. اگر با رویکرد علمی و برنامه‌ریزی دقیق مدیریت شود، می‌تواند فرصتی برای تحول در بهره‌وری و الگوی تولید باشد؛ اما در صورت ادامه روش‌های سنتی و غیراقتصادی، آثار آن دامنه‌ای فراتر از کشاورزی خواهد داشت و بر سلامت، اقتصاد و امنیت اجتماعی تأثیر خواهد گذاشت. آذربایجان شرقی با ظرفیت‌های علمی و انسانی خود می‌تواند به الگوی سازگاری اقلیمی در کشور تبدیل شود و تصمیم امروز ما تعیین‌کننده کیفیت زندگی فردای استان خواهد بود.