مشاور رسانه ای، آشنایی غریب

طاهر خیری/کارشناس روابط عمومی

گلبرگ تبریز. مشاور رسانه ای کیست؟چنین فردی چه ویژگی ها و مهارت هایی داشته باشد تا بتواند از عهده چنین مسئولیتی بر بیاید. متاسفانه بسیاری از مدیران سازمانها در کشورمان هنوز به اهمیت استراتزیک یک مشاور عالی رسانه ای پی نبرده اند، چرا که هرگز نتوانسته اند بهترین مشاور حرفه ای رسانه ای را انتخاب کنند و یا عملکرد آنرا درک کنند.

انتخاب فردی که از جنس رسانه باشد و بتواند کانال های ارتباطی بین سازمان و رسانه برقرار کند یک بازی برد برد برای طرفین است.مشاور رسانه فردی است که مقبولیت رسانه ای دارد و از طرف دیگر با اصول روابط و ضوابط اداری آشناست. مشاور رسانه به واقع تسهیل گر و هموار کننده ارتباط بین رسانه و سازمان عمل می کند.او مطالبات مردم و رسانه ها را به مدیر سازمان منتقل می کند.

هرچند مشاور به طور کلی در نظام مدیریتی ما تعریف درستی ندارد. گاه برای رعایت شأن افراد (بویژه مدیران برکنارشده ) به کار می رود، گاه ابزاری برای رفیق بازی است، گاه به مثابه پارکینگ استفاده می شود، گاه به چشم مدیریت سایه یا روز مبادا دیده می شود، گاه بهانه ای برای پرداخت حقوق به یک دوست.در یک کلام پست مشاور سازمانی در نظام مدیریتی ایران تزئینی و ویترینی است تا ایده پرداز و مشکل گشا.

رسانه برای تامین نیازهای اطلاعاتی مخاطبان و آگاهی بخشی به جامعه به داده ها و اطلاعات سازمان نیاز دارد و سازمان نیز برای تنویر افکار عمومی و اطلاع رسانی عملکردش به رسانه ها و خبرنگاران وابسته هستند.در این شرایط مشاور رسانه می تواند کانال ارتباطی بین رسانه و سازمان در کنار روابط عمومی باشد. افکار عمومی به دنبال یافتن جوابی برای پرسش هایش است و چه جایی بهتر از رسانه. رسانه هم بنا به وظیفه ذاتی خود در قبال مخاطبان احساس مسئولیت می کند و با کسب اطلاعات از سازمان به این پرسش ها جواب می یابد.

مشاورکارکشته و کار بلد رسانه باید دقیقا بداند که کجا، کی و چه وقت مدیران و رهبران سازمان باید سخن بگویند چگونه بگویند و حتی چطور بگویند و در کدام رسانه این مطالب به چه نحوی به اشتراک گذاشته شود.یک مشاور رسانه ای باید با رسانه‌ها و روزنامه نگاران ارتباط نزدیک و تنگاتنگی داشته باشد. به عبارت بهتر یک مشاور رسانه ای باید دانش میان رشته ای به ویژه در شاخه های جامعه شناسی، روانشناسی و سیاست  و به خصوص حوزه تخصصی فردی/ سازمانی کاملا اشنا باشد.مشاور رسانه است که می گوید مدیر سازمان کی، کجا و چگونه سخن بگوید، اطلاعات بدهد و مصاحبه مطبوعاتی داشته باشد.

مشاور عالی رسانه باید از قدرت پیش‌بینی مسائل و تحلیل شرایط فعلی و آتی سازمان متبوع خود برخوردار باشد و صد البته از روحیات و نقاط قدرت و ضعف مدیران نیز کاملا با اطلاع باشد و با رصد محیط درونی و بیرونی سازمان نسبت به ارائه دستورالعمل، پیشنهاد و یا رد نظرات دیگران اقدام کند.مشاور رسانه با سلاح تجربه و مهارت خود می تواند وضعیت موجود سازمان را آسیب شناسی کرده و برای وضعیت مطلوب راهکار ارائه دهد.

در عرصه مشاوره رسانه ای استفاده از کار تیمی، آموزش مدیریت و رهبری و همچنین ارتباطات غیر کلامی از اهمیت بالایی برخوردار است.البته مشاور رسانه می تواند در فعالیت های دیگری مانند تدوین برنامه سالیانه روابط عمومی و بازسازی ساختار رسانه ای روابط عمومی مشارکت کند.

واقعیت این است که مشاور باید شجاع باشد نه مطیع. او حقوق می گیرد تا نقایص سازمان و عملکرد مدیران را در جلسه ای خصوصی بگوید پیش از آن که دیگران در محافل عمومی فریاد برآورند.او پول می گیرد و از قضا ممکن است پول هنگفتی بگیرد تا اشکالات کار ما را قبل از اجرا گوشزد کند یعنی پیش از آن که خرابی بزرگی به بار نشیند. لذا مشاور باید شجاع باشد. اگر به مجیز گو و به‌به گون یاز داریم این نیاز خود را از طرق دیگر باید ارضاء کنیم نه با استخدام مشاور.

مشاور رسانه ای با سخنگو ،‌ مدیر روابط عمومی ، دستیار مطبوعاتی و سایر مشاغل مشابه تفاوت دارد؛ همچنان که خود آنها نیز با یکدیگر تفاوت دارند. مشاور رسانه ای قرار نیست رابط رسانه‌ای باشد و نحوه انتشار اخبار مدیران یا سازمان را پیگیری کند . او قرار نیست به افکار عمومی یا رسانه ها پاسخ دهد. ااو قرار نیست هماهنگ کننده یک مصاحبه اختصاصی با یک شبکه مهم تلویزیونی باشد. هر کدام از این کار ویژه ها به یکی از مشاغل یاد شده باز می گردد و در شرح وظایف آن شغل فهرست می شود.

مشاور رسانه ای قرار است به رئیس خود بگوید کدام حرفش یا کدام رفتارش چه انعکاسی در افکار عمومی و رسانه ها دارد یا داشته است. او باید عضو تیم نگارش سخنرانی باشد. چون ممکن است تقاضای یک مصاحبه را که توسط روابط عمومی سازمان، انجام شده بررسی کند و به رئیس خود مشاوره بدهد که این مصاحبه در چنین شرایطی مناسب است یا خیر.

مشاور رسانه ای کسی است که تسلط قابل توجهی به نظریه های ارتباطی دارد، جایگاه و نفوذ هر رسانه را می شناسد، تجربه ای ممتد و موثر دارد و بخش قابل توجهی از اوقات روزانه خود را به رسانه گردی مشغول است، با رسانه‌ها و روزنامه نگاران متعددی آشنایی نزدیک دارد، با دانش میان رشته ای بویژه جامعه شناسی و حوزه تخصصی فرد/ سازمان خود غریبه نیست، از قدرت پیش بینی برخوردار است و البته از روحیات و توانایی ها و نقاط ضعف رئیس خود و مجموعه او بسان فردی مَحرم ، با خبر است و می داند چه نسخه ای بنویسد.

آذربایجان شرقی به عنوان یکی از قطب های مهم سیاسی، اقتصادی و صنعتی کشور مطرح و همچنین دارای بیشترین جامعه آماری رسانه بعد از تهران است.اما ارتباط و تعامل مدیران دستگاه های اجرایی با اصحاب رسانه در گذشته و حال در سمت و سوی مناسبی قرار نداشته است. مدیران بسیاری که رسانه را مزاحم کار خود دانسته و یا اعتقادی به پاسخگویی در قبال پرسشگری و مطالبه گری رسانه ها نداشته اند.این نقیصه به نبود مشاور رسانه در دستگاه های اجرایی از یک طرف و انتخاب افرادی نابلد در روابط عمومی ها از طرف دیگر برمی گردد.

شاید اگر مشاوران رسانه ای در سازمانها کنار مدیران کار می کردند، نارضایتی مردم و رسانه ها از عملکرد مدیران وضعیت بهتری پیدا می کرد.انتظار از استاندار دولت چهاردهم در استان آذربایجان شرقی این است که فتح بابی برای انتخاب مشاور رسانه برای مدیران دستگاه های اجرایی باز کند.